Op. Dr. Hamdi Koçer — Yaklaşık 25 yıldır karın duvarı, kesi yeri, nüks ve dev fıtık cerrahisiyle ilgileniyor · Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi
Ameliyat Yeri Fıtığı, Kesi Yeri Fıtığı ve Dikiş Yeri Fıtığı Aynı Hastalıktır
KISA VE NET CEVAP: Kesi yeri fıtığı, daha önce geçirilmiş bir karın ameliyatının kesi hattında gelişen karın duvarı fıtığıdır. Hastalar bu sorunu ameliyat yeri fıtığı, dikiş yeri fıtığı, ameliyat fıtığı veya sezaryen fıtığı olarak da adlandırabilir. Bunların tamamı aynı hastalık grubundadır.
Kesi yeri fıtığı, ameliyatta açılan karın duvarı katlarının yeterince güçlü iyileşememesi sonucunda ortaya çıkar. Bunun nedeni cerrahi tekniğe bağlı olabileceği gibi, ameliyat doğru yapılmış olsa bile hastaya ait iyileşme sorunları da olabilir.
Karın içi basınç zamanla bu zayıf alanı dışarı doğru iter. Önce küçük bir açıklık oluşabilir; ardından fıtık ameliyat hattı boyunca hızla büyüyebilir. Kesi yeri fıtıklarında önemli noktalardan biri, küçük başlayan bir fıtığın bazen kısa sürede büyüyebilmesidir.
Ben uzun yıllardır hastalarımla konuşurken ve internet ortamında bu hastalığı anlatırken “kesi yeri fıtığı” ifadesini kullanıyorum. Bu isim bugün oldukça yaygınlaşmış olsa da halk arasında “ameliyat yeri fıtığı” ve “dikiş yeri fıtığı” ifadeleri de kullanılmaya devam ediyor.
Daha önce ameliyat edilmiş bir bölgede ortaya çıkan şişlik, ağrı veya açıklık varsa karın duvarının iç katlarında fıtık gelişmiş olabilir. Dışarıdaki cilt dikişinin sağlam görünmesi, karın duvarının iç katlarının da sağlam olduğu anlamına gelmez.
Kesi Yeri Fıtığının En Korkutucu Özelliği: Bozuk Fermuar Etkisi
Kasık ve göbek fıtıkları çoğu zaman belirli bir noktadan çıkar. Kesi yeri fıtığında ise karın duvarında daha önce oluşturulmuş uzun bir ameliyat hattı vardır. Bu hattın bir bölümü zayıfladığında, komşu dikişlerin üzerine daha fazla yük binebilir.
Küçük bir açıklıkla başlayan kesi yeri fıtığı, bazı hastalarda ameliyat hattı boyunca ilerleyebilir. Dikiş hattının bir noktası açıldıktan sonra diğer bölümler de bozuk bir fermuar gibi peş peşe zayıflayabilir.
Bu nedenle küçük görünen bir kesi yeri fıtığı her zaman küçük kalmaz. Bazı fıtıklar uzun süre yavaş büyürken bazıları beklenenden hızlı ilerleyerek geniş bir karın duvarı fıtığına dönüşebilir.
Bu nedenle “küçük, şimdilik bekleyelim” kararı; fıtığın büyüklüğü, büyüme hızı, hastanın genel durumu ve ameliyat riski birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Kesi Yeri Fıtığının Belirtileri Nelerdir?
En sık belirti eski ameliyat hattında ortaya çıkan şişliktir. Şişlik başlangıçta yalnızca ayakta dururken, öksürürken veya ıkınırken fark edilebilir. Fıtık büyüdükçe yatarken de görünür hale gelebilir.
- Eski ameliyat hattında şişlik veya çıkıntı
- Ayakta dururken belirginleşen kabarıklık
- Öksürme ve ıkınmayla büyüyen şişlik
- Ameliyat yerinde ağrı, yanma veya çekilme hissi
- Karında ağırlık ve destek kaybı hissi
- Hareket ederken veya ayağa kalkarken zorlanma
- Fıtık büyüdükçe günlük hareketlerin kısıtlanması
Ciltte görülen şişliğin büyüklüğü, karın duvarındaki gerçek açıklığı her zaman göstermez. Bazen ameliyat hattı boyunca birden fazla küçük açıklık bulunur. Tomografide bunlar “İsviçre peyniri görünümünde” çok sayıda fıtık deliği şeklinde görülebilir.
Hangi Belirtiler Acildir?
Fıtık kesesinin içine bağırsak veya karın içi yağ dokusu girebilir. Bu dokular fıtık deliğinde sıkışırsa acil bir tablo ortaya çıkabilir.
- Aniden başlayan veya giderek şiddetlenen ağrı
- Şişliğin sertleşmesi ve içeri gitmemesi
- Fıtık üzerindeki ciltte kızarıklık veya renk değişikliği
- Bulantı ve kusma
- Gaz veya dışkı çıkaramama
- Karında belirgin şişme
- Yeni ameliyat hattında ani açılma veya hızla büyüyen şişlik
Bu belirtiler bağırsak sıkışması, boğulmuş fıtık veya erken ameliyat hattı ayrışmasıyla ilişkili olabilir. Beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Tanı Nasıl Konur?
Kesi yeri fıtıklarının önemli bir bölümü dikkatli bir muayeneyle anlaşılabilir. Hasta ayakta ve yatarken değerlendirilir; öksürme veya ıkınmayla şişliğin nasıl değiştiğine bakılır.
Ancak büyük, nüks etmiş veya birden fazla ameliyat geçirmiş hastalarda yalnızca muayene yeterli olmayabilir.
Bilgisayarlı tomografi yalnızca “fıtık var mı?” sorusunu cevaplamak için istenmez. Fıtık açıklıklarının sayısı, gerçek büyüklüğü, karın duvarının durumu, fıtık kesesinin içeriği ve önceki yamanın konumu tomografiyle değerlendirilebilir.
Bu bilgiler ameliyat yönteminin, kullanılacak yamanın ve yama büyüklüğünün önceden planlanmasına yardımcı olur.
Ultrason küçük ve yüzeysel fıtıklarda yararlı olabilir. Buna karşılık büyük, nüks veya karmaşık kesi yeri fıtıklarında tomografi genellikle daha ayrıntılı bilgi sağlar.
Korse Kesi Yeri Fıtığını Tedavi Eder mi?
Korse karın duvarına dışarıdan destek sağlayabilir ve bazı hastalarda hareket sırasında rahatlık verebilir. Ancak fıtık deliğini kapatmaz ve kalıcı tedavi sağlamaz.
Korse;
- Ameliyat öncesindeki geçici dönemde,
- Ameliyatı sağlık nedenleriyle ertelenen hastalarda,
- Ameliyat sonrasında cerrahın önerdiği süre boyunca
destek amacıyla kullanılabilir. Çok sıkı veya yanlış kullanılan korseler rahatsızlık, cilt problemi ve solunum güçlüğü yaratabileceği için kişiye uygun seçilmelidir.
Genel amaç, yamayı karın duvarının güçlü bir destek katmanına yerleştirmek ve fıtık açıklığının çevresinde yeterli sağlam doku payı bırakmaktır. Uygun katman, uygulanacak ameliyat tekniğine ve hastanın karın duvarına göre değişebilir.
Bu videoda yama büyüklüğü, doğru katman, tespit ve ameliyat öncesi planlamanın nüks üzerindeki önemini anlatıyorum.
👉 Kesi yeri fıtığı ameliyatına nasıl hazırlanılır ve başarılı ameliyatın temel prensipleri nelerdir?
Sık Sorulan Sorular
Özellikle nüks etmiş, dev boyuta ulaşmış veya başka bir merkezde ameliyatının zor olduğu söylenmiş kesi yeri fıtıklarında rapor ve tomografi görüntülerinizi önceden gönderebilirsiniz.
Merve Hanım muayene, ameliyat tarihi, hastane hazırlığı ve konaklama sürecini sizin için koordine edebilir.
Fıtığınızın ne kadar süredir bulunduğunu, daha önce geçirdiğiniz ameliyatları ve varsa tomografi veya ultrason raporlarınızı WhatsApp üzerinden paylaşabilirsiniz.